Zijn weblogs een vorm van journalistiek?

In deze post ga ik dieper in op weblogs als een medium voor journalistiek. Blogs kwamen al voor in de vorige post. Eerst van al zei ik dat ik met deze blog ging onderzoeken hoe ik als journalist het medium gebruik en hoe het mijn berichtgeving beïnvloedt. Ten tweede verwees ik naar academische artikels over de weblog als een medium dat gebruikt kan worden om journalistiek te democratiseren (Regan 2003, Matheson 2004, Rosen 2005).

Blood on blogs

Om hier dieper op in te gaan vertrek ik van een academisch artikel over weblogs en journalistiek. Rebecca Blood (2003) ziet weblogs als een middel om de nieuwsberichten van journalisten te bespreken en te framen, maar het is een medium dat fundamenteel verschilt van journalistiek zelf. Dit verschil brengt met zich mee dat journalisten en webloggers andere normen hebben. Deze theorie komt overeen met wat ik in mijn vorige post aanhaalde als een argument tegen de normatieve kant van van Kesteren’s conclusie, namelijk dat men niet simpelweg de norm van traditionele media kan opleggen op nieuwe media journalistiek.

Blood karakteriseert weblogs met de twee volgende eigenschappen. Weblog posts verschijnen in omgekeerde chronologische volgorde (de laatste post is degene die je het eerste tegenkomt op de webpagina) en hyperlinks zijn een fundamenteel aspect van elke post. Door hyperlinks te gebruiken kunnen bloggers snel en kort hun zeg doen over complexe zaken en artikels (61). Deze links bepalen de norm achter blog-berichtgeving. Zonder deze hyperlinks zijn blogposts niet transparant en zijn ze vervolgens intellectueel oneerlijk. Dit is dus een norm die heerst in de blogger-community, volgens Blood. Blood ziet deze norm als anders van de gangbare normen in journalistiek. Alleen als een blog geschreven is door een journalist die werkt voor een persagentschap en als de blog dezelfde normen volgt als die van het agentschap dan valt de blog onder de noemer van journalistiek (ibid).

Volgens Blood vallen de meeste blogs die op het eerste zicht als journalistiek gekwalificeerd zouden kunnen worden niet onder deze noemer omdat ze het onderzoek van iemand anders gebruiken, waar ze een hyperlink naar geven (62). Journalistiek verschilt hiervan omdat “geloofwaardige journalisten” zelf research doen zoals interviews afnemen en experts ondervragen (ibid). Bloggers, aan de andere kant, nemen deze research van journalisten over en becommentariëren de journalist zijn conclusies en de originele research. Een argument tegen Blood’s stelling is dat terwijl de taakverdeling anders is, men nog altijd de vraag kan stellen of dit verschil duidt naar een essentieel karakterpunt van journalistiek. Men kan zeggen dat de blogger hetzelfde doet als de journalist, alleen gebruikt hij een secundaire bron in de plaats van een primaire bron.

Een blogger aan het woord

Laten we voor nu het laatste theoretische punt aan de kant leggen en kijken naar journalistiek en weblogs nu, tien jaar na Blood’s artikel (en haar boek ‘The Weblog Handbook’). In een artikel voor WANIFRA (Stepanek 2011), vat Ashley Stepanek een interview samen waarin Laura Hlebasko van Benzinga Felix Salmon, die een blog bijhoudt voor Reuters, de vraag stelt of weblogs het journalistieke landschap veranderen. Een initiële opmerking is dat Stepanek’s artikel, dat een post is op een blog (namelijk de ‘editor’s weblog‘), een duidelijke instantie is van Blood’s karakterisering van weblogs. Het is namelijk een post over een interview en dus een secondaire reactie op de research, namelijk het interview, van iemand anders.

In het interview duidt Salmon op verschillen tussen blogs en journalistiek die nog niet aan bod zijn gekomen. Ten eerste klinkt een blogpost meer als een gesprek dan een traditioneel artikel omdat posts worden geschreven in dialoog met andere blogs en met eerdere posts van dezelfde blog. Ten tweede, het aspect van de hyperlinks maakt de blogs interactiever en uiteindelijk mogelijk ook informatiever voor de lezer. Het laatste kunnen we betwisten omdat de informatie tweedegraads is, en de post zelf is dus niet noodzakelijk informatiever sinds, zoals Blood opmerkt, veel posts refereren naar de info die men vindt in traditionele artikels. Het derde verschil is dat blogposts niet worden nagekeken door een redacteur en dat dit, tesamen met het verschil in referenties naar meerdere bronnen van informatie, het blog medium eerder kwantitatief maakt dan kwalitatief. Dit verschil komt ook naar voor in hoe een journalist zijn artikel zo goed mogelijk wilt afmaken vóór een bepaalde deadline terwijl de blogger even snel over iets kan posten en dan later met andere posts, en in dialoog met andere blogs en commentaren, er dieper op in kan gaan. Het kwaliteitsverschil ligt dus niet noodzakelijk in het eindproduct maar eerder in de aanpak van de schrijver. Een vierde verschil is dat bloggers eerder gaan posten over nieuws dat al wijdverspreid is omdat ze dan een beter overzicht hebben op het debat omtrent het nieuws. Dit overzicht brengt het voordeel met zich mee dat bloggers een objectiever beeld kunnen schetsen omdat ze het nieuws van verschillende kanten kunnen bekijken. Volgens Salmon kan je met blogs ook dieper gaan in je onderzoek en in de discussie sinds de blogpost geen woordlimiet of vaste template heeft. Wat hier ook aan toedraagt is dat bloggers ook vaak experten zijn in hun veld.

Het interview draagt als titel de vraag ‘Of weblogs journalistiek veranderen?’ maar tot nu toe heeft Salmon eerder gewoon verschillen tussen bloggers en traditionele journalisten opgemerkt. Deze verschillen kunnen de thesis dat journalistiek en weblogs andere soorten media zijn ondersteunen, zoals Blood zou argumenteren, maar ze kunnen ook gewoon verschillen binnen hetzelfde soort medium aanduiden. Aan het einde van het interview geeft Salmon de indruk dat hij eerder voor deze laatste thesis opteert. Wanneer Hlebasko hem vraagt of er aspecten zijn van journalistiek die nooit zouden veranderen ongeacht welke technologische evoluties en verandering er aan komen geeft Salmon het volgende antwoord:

I think that depends on what you mean by journalism. Professional journalists should always be beholden to high standards of professionalism, ethics, and accuracy. Random people with a Twitter account, not so much. And of course there’s a spectrum between the two, there isn’t a bright line.

Eén aspect van dit, nogal ontwijkende, antwoord dat we al eerder hebben besproken is dat er een verschil is in de normen en waarden tussen ‘vakjournalistiek’ en ‘leekjournalistiek’. Twee geheel nieuwe aspecten, die trouwens aanleunen aan mijn commentaren op de theorieën van Blood en van Kestern, is dat Salmon de betekenis van het woord journalistiek in vraag trekt en dat hij aanneemt dat er een spectrum van normen en waarden kan zijn tussen vak- en leekjournalistiek.

Salmon’s antwoord verschilt dus van de conclusies van Blood en van Kesteren. Voor Blood is er een duidelijk verschil tussen bloggers en journalisten wanneer het gaat over normen en voor haar zijn bloggers simpelweg geen journalisten. Voor van Kesteren zal de journalist altijd nodig zijn om journalistieke normen toe te passen op burgerjournalistiek. Voor Salmon zijn er verschillen tussen bloggers en journalisten maar deze verschillen liggen op een spectrum en ze kunnen dus niet echt gebruikt worden om te zeggen dat bloggers geen journalisten zijn.

Bibliografie

Blood, R. (2003), ‘Weblogs and Journalism: Do They Connect?’, in Nieman Reports Vol. 57, No. 2, Fall 2003; 61-63

Matheson, D. (2004) ‘Weblogs and the Epistemology of the News: Some Trends in Online Journalism’, New Media & Society 6: 443–68.

Regan, T. (2003) ‘Weblogs Threaten and Inform Traditional Journalism’, Nieman Reports 57(3): 68–70.

Rosen, J. (2005) ‘Bloggers vs. Journalists is Over’, PressThink, 15 January, URL (http://journalism.nyu.edu/pubzone/weblogs/pressthink/2005/01/15/berk_pprd.html)

Stepanek, A. (2011) Are blogs changing journalism? A response from Felix Salmon of Reuters URL (http://www.editorsweblog.org/2011/03/17/are-blogs-changing-journalism-a-response-from-felix-salmon-of-reuters)

Advertisements

One thought on “Zijn weblogs een vorm van journalistiek?

  1. Pingback: Nieuwe media en journalistieke normen | meersonmedia

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s