Internet als een democratisch medium revisited

In een vorige post vertrok ik van het gegeven van de digitale kloof om het democratische karakter van digitale journalistiek te bespreken. Dit ging dus over hoe men toegang heeft tot het internet. Nu ga ik de actieve kant van het internet als democratisch medium onderzoeken. Met actief bedoel ik hoe het internet en hoe internet journalistiek gebruikt kan worden voor politiek activisme. Meer bepaald, ik stel de vraag of het internet ook een democratisch effect heeft op de vierdemachtsrol van journalistiek en dus of het de gewone mens de macht geeft om corruptie of ongelijkheid tegen te gaan.

Er zijn verschillende manieren waarop het internet invloed heeft op de interactie tussen de burger en politiek. Enkele voorbeelden zijn hoe overheidsinstanties hun diensten meer online gaan aanbieden en hoe een groot deel van campagnevoeren tegenwoordig online gebeurt (een bekend voorbeeld is Obama’s campagne). Ik ga eerder kijken naar hoe burgers zelf het internet gebruiken voor politieke doeleinden.

14577158681_30575c6e4d_o

Internetactivisme? Clicktivism en slacktivism.

De waarschijnlijk meest bekende en meest verspreide bron van internetactivisme is Avaaz. Op deze website worden petities en (digitale) handtekeningen verzameld die dan sociale, politieke en legale gevolgen hebben. Als je je digitale handtekening geeft, dan wordt er een email gestuurd in jouw naam naar diegene naar wie de petitie gericht is. Avaaz wordt wel eens geridiculiseerd als ‘clicktivism‘ en ‘slacktivism’ (Morozov 2009). Deze kritiek is gebaseerd op twee argumenten. Het eerste argument is dat als je mensen het gevoel geeft dat ze actie ondernemen door op een knop te klikken, dan gaan niet meer geëngageerd zijn om ‘in het echt’ actie te ondernemen. Online activisme wordt hier dus voorgesteld als een manier om het geweten te sussen zonder echt actie te hoeven ondernemen. Het tweede argument is dat websites zoals Avaaz (en er zijn er ook anderen zoals 38degrees en Hacked Off) zich alleen maar met trendy kwesties bezighouden, waardoor andere minder trendy kwesties aan de kant geschoven worden.

In een artikel van The Guardian horen we een stem van de andere kant, namelijk die van Ricken Patel, een van de oprichters van Avaaz. In dit interview komen we antwoorden op de twee argumenten tegen. Patel gaat niet in directe dialoog met Morovoz en White maar de interviewer vraagt Patel achter zijn mening over gelijkaardige kritieken. Het artikel begint met een schets van een straatmanifestatie die onderdeel was van de protestactie van Avaaz tegen de Murdoch-monopolie in de Britse media. Nadat we te weten komen hoe Avaaz meer doet dan alleen maar online petities verzamelen worden de kritieken van ‘clicktivism’ en ‘slacktivism’ aangehaald.

“Angry about racism, the war in Afghanistan and foie gras?” asked a sarcastic Rod Liddle last week in an article about Avaaz’s clicktivist ally, 38 Degrees. “Just press a key and they’re gone -congratulations!” But Patel thinks this kind of debate misses the point. “It’s important to look beyond the technology,” he says. “You click when you go on iTunes or eBay, but nobody disputes that these sites have changed commerce.”

En deze veranderingen kunnen we inderdaad voelen buiten alleen maar in de vorm van gewetensrust. Zo wordt er in het artikel uitgelegd hoe de Murdoch campagne een succes was. Deze campagne van Avaaz bestond uit de volgende stappen. Samen met 38 Degrees heeft Avaaz 60.000 klachten ingediend bij Ofcom toen ze een merger met BSkyB begonnen te overwegen. Daarna hebben ze 50.000 email’s gestuurd naar David Cameron en minister van cultuur Jeremy Hunt. Elke email vroeg naar een onderzoek in de mogelijke merger. Nadat Jeremy Hunt besloten had dat de merger geen probleem zou vormen voor Sky’s onafhankelijkheid op het gebied van redactie, hebben ze nog eens 40.000 klachten gestuurd en zijn ze met hun protesten en straatacties begonnen. Deze acties, samen met hun initiële petitie die ondertekend werd door 160.000 mensen, zijn volgens Avaaz de reden waarom de merger uiteindelijk niet doorging.

1445028783500

Ook David Putnam van de Labour partij heeft enkele dingen te zeggen over hoe efficiënt en professioneel Avaaz te werk gaat. Door geld te verzamelen via donaties (Avaaz wordt financieel alleen gesteund door donaties van particulieren) heeft Avaaz drie onderzoeken naar de beste manieren om de merger op een legale manier te ondermijnen kunnen betalen. Door hun degelijke en uitgedachte aanpak heeft Avaaz, volgens Puttnam, daadwerkelijk een positieve invloed op de democratie:

Meanwhile, argues Puttnam, as a result of Avaaz’s campaign, “the process of government will never be the same again. Any responsible government adviser will now have to factor in the possibility of a crowd-sourced legal action before making a similar decision.”

Het antwoord tegen de kritiek dat op een knopje klikken alleen maar je geweten sust is dus dat desondanks het gemak, dit soort acties wel daadwerkelijk gevolgen hebben, en is dat niet het belangrijkste? Het probleem met het eerste argument is dat het rest op een slechte causale redenering. De gedachte achter het argument is dat omdat iets gemakkelijk is, het minderwaardig is. In een Katholiek kader is dit misschien wel te ondersteunen maar in het kader van politiek activisme is deze redenering minder verdedigbaar. Ik veronderstel dat in deze context men eerder een gevolgenethiek zal volgen dan een deontologische ethiek, namelijk dat het eerder de gevolgen zijn die tellen dan een universeel ethisch kader die men moet volgen, irrespectief van de gevolgen. En als het de gevolgen zijn die tellen, dan kan op een knopje klikken dus wel een goede manier van actievoeren zijn.

Nu, om even advocaat van de duivel te spelen, er is wel een andere manier waarop men het gemak-aspect kan gebruiken als basis voor een kritiek. Omdat het zo gemakkelijk is om op een knop te klikken kan het zijn dat mensen mee dingen gaan veranderen zonder er eigenlijk volledig achter te staan. Als ze meer over de kwestie zouden weten, zouden ze misschien niet op het knopje klikken! Het gemaksaspect is dus niet een negatief gegeven op zich, in een kader van gevolgethiek. Het probleem ligt erin dat mensen, vanwege het gemak, misschien iets gaan steunen waarmee ze niet akkoord gaan als ze er eerst over hadden nagedacht en zich meer hadden geïnformeerd.

In conclusie, en dit komt ook van persoonlijke ervaring met online petities zoals die van Avaaz, voordat men een online actie steunt moet men goed geïnformeerd zijn over de meerdere kanten van de kwestie. Bij petities op Avaaz.org krijg je meestal wel een lijstje met artikels over de kwestie maar die zijn vaak eenzijdig. Ik heb vaak een petitie aan de kant laten liggen omdat ik er niet genoeg informatie over kon vinden, waardoor ik dus niet helemaal zeker kon zijn of het steunen van de petitie bij mijn eigen overtuigingen aansloot. Stel bijvoorbeeld dat je een petitie voor je neus krijgt om de vislimieten te verlagen in Europa maar er staat nergens of dit vissers gaat beletten om ergens anders, waar er misschien geen limieten zijn, meer te gaan vissen waardoor uiteindelijk de populatie van de vissoort er meer onder gaat lijden.

In verband met het tweede argument heeft Patel het volgende te zeggen:

Patel also feels it’s unfair to suggest Avaaz is too middle-of-the-road, or unengaged with niche issues. When Avaaz was founded, he did initially fear it would be “dishwater-centrist, never taking a side or a stance”. But four years on, he argues, they’re often fighting quirky, unexpected campaigns, such as the one this week that calls for a reform of European fishing quotas. “People can get mobilised by the most unfashionable things,” Patel says, recalling a 2009 campaign for energy-efficient refrigerators.

Patel zegt hier dus dat het niet het geval is dat Avaaz zich alleen maar bezighoudt met trendy zaken maar eerder dat ze mensen ook geïnteresseerd krijgen in meer ‘niche’ onderwerpen zoals de hervorming van Europese visquota’s of energie-efficiënte koelkasten.

Bibliografie

Kingsley, P. (2011) ‘Avaaz: Activism or slacktivism?’ in The Guardian, published online, URL: http://www.theguardian.com/world/2011/jul/20/avaaz-activism-slactivism-clicktivism

Morovoz, E. (2009), ‘Foreign Policy: Brave New World of Slacktivism’, in NPR, published online, URL: http://www.npr.org/templates/story/story.php?storyId=104302141

White,M.  (2010) ‘Clicktivism is ruining leftist activism’, in The Guardian, published online, URL: http://www.theguardian.com/commentisfree/2010/aug/12/clicktivism-ruining-leftist-activism

Taylor, P.A. (2005) ‘From hackers to hacktivists: speed bumps on the global superhighway?’, in New Media & Society, Vol7(5):625–646

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s